Eşitsizlik ve Daralan Orta Direk
Demokratik kapitalizm, yani özgür piyasalarla desteklenen bir sistemin demokrasi kuralları içinde işlemesi, modern tarihin en güçlü refah motorlarından biri oldu.
Ancak, son yıllarda bu sistemin temel direklerinde ciddi bir sarsıntı hissediliyor.
Sanki bir bahar coşkusu yerini, yaprakların dökülmeye başladığı hüzünlü bir sonbahara bırakıyor.
Bu sonbahar mevsimini, artan servet eşitsizliğinden ve giderek sıkışan orta sınıflardan ayrı düşünmek mümkün değil.
Kapitalizm, doğası gereği bir miktar eşitsizlik yaratır; zira risk alan, yenilik yapan ve doğru kararlar verenler daha çok kazanır.
Ancak bu eşitsizliğin ulaştığı boyut artık sistemsel bir soruna işaret ediyor.
Zenginler, sadece gelirlerini değil, aynı zamanda sahip oldukları varlıkların (hisse senetleri, gayrimenkuller vb.) değerlenmesiyle servetlerini katlarken, nüfusun büyük bir kısmı yerinde sayıyor veya geriliyor.
Bu durum, sadece adil değil, aynı zamanda sistemin toplumsal desteğini de aşındırıyor.
Orta sınıf, demokratik kapitalizmin hem en büyük başarısı hem de istikrarının temelidir.
Bir zamanlar, sıkı çalışma ve eğitimle elde edilebilecek iyi bir hayat standardı (ev sahibi olmak, çocukları okutmak, güvenli bir emeklilik) orta sınıfın garantisiydi.
Bugün ise durum farklı.
Ücretler, üretkenlikteki artışa ayak uyduramıyor.
Artan hayat pahalılığı ve borçluluk, orta sınıfın alım gücünü ve geleceğe dönük umutlarını törpülüyor.
Birçok insan için orta sınıfa ait olmak artık ulaşılabilecek bir hedef olmaktan çıkıp, korunması gereken kırılgan bir statüye dönüştü.
Demokratik kapitalizmin sağlıklı kalabilmesi, sadece ekonomik büyümeye değil, aynı zamanda bu büyümenin meyvelerinin adilce paylaşılmasına bağlıdır.
Eğer servet belli bir kesimde yoğunlaşmaya devam eder ve orta sınıf küçülüp zayıflarsa, sistemin toplumsal sözleşmesi zedelenir.
Bu durumu tersine çevirmek, ekonomik ve sosyal politikaların yeniden gözden geçirilmesini gerektiriyor.
Aksi takdirde, bu "sonbahar" döneminin ardından, sistemin kendisi için çok daha zorlu ve istikrarsız bir kış mevsimi gelebilir.
