Erol Altunoğlu – Yapısal Sorunları Önlemeye Yönelik Denetim Reformları

1. Şeffaflık: Her Adımın Görünür Olması

Belediyelerde şeffaflık, halkın güvenini kazanmanın temel taşıdır.

Tüm ihale süreçleri, sözleşmeler, ödeme emirleri ve bütçe gerçekleşmeleri açık veri formatında, internet üzerinden anlık olarak yayınlanmalıdır.

İmar ve ruhsat başvuruları, kabul, inceleme ve onay süreçleri dijital bir platformda, kimin onay verdiği de dahil olmak üzere, vatandaş ve kamuoyu tarafından takip edilebilmelidir.

Belediye meclis üyeleri ve üst düzey yöneticilerle iş yapan firmaların belediye dışındaki bağış ve sponsorluk ilişkileri zorunlu olarak beyan edilmelidir.

2. Hesap Verebilirlik: Yetkiyi Dağıtmak

Yetkinin tek elde toplanması, denetim birimlerinin yönetime bağımlılığı, usulsüzlüğe davetiye çıkarır.

İç denetim birimleri, doğrudan belediye başkanına değil, belediye meclisine veya bağımsız bir komisyona karşı sorumlu olmalıdır.

İç denetçilerin atanması ve görevden alınması, siyasi kararlarla değil, şeffaf ve objektif kriterlerle yapılmalıdır.

3. Yetkin Teknik Denetim: Proje ve İhale Kontrolü

İhale onay süreçlerinde, karar verici bürokrat ve siyasilerin yanı sıra yüksek nitelikli, bağımsız teknik uzmanlardan oluşan bir “İhale ve Proje Kontrol Kurulu” oluşturulmalıdır.

Kurul, uluslararası kredi projelerinin ilerlemesini periyodik olarak raporlamalı, tek kazma vurulup vurulmadığını kamuya açıklamalıdır.

İmar komisyonu üyelerinin oylamaları ve gerekçeleri kamuya açık olmalı, karar alma süreçleri detaylıca kayıt altına alınmalıdır.

4. Teknoloji ile Denetim: Büyük Veri ve Mali Kontrol

“Para transfer zincirleri” ve “kredi aklama” iddialarını önlemek için mali kontrol zorunlu hale getirilmelidir.

Büyük veri analitiği kullanılarak, belediye harcamaları ve ödeme emirleri “kırmızı bayrak” şüpheli durum sinyalleri verecek şekilde otomatik taranmalıdır.

Normalden yüksek ödemeler, aynı firmaya kısa aralıklarla yapılan büyük ödemeler ve iş ilerlemesi ile ödeme arasındaki büyük farklar yakın takibe alınmalıdır.

Büyük ihaleler ve uluslararası kredi kullanımları, yerel idari denetimden bağımsız olarak Sayıştay veya Merkezi Finans ve İhale Birimi gibi merkezi bağımsız kurumlarca eş zamanlı ve detaylı denetime tabi tutulmalıdır.

5. Sonrası İçin Kurallar: Çıkar Çatışmasını Önlemek

Belediye üst düzey yöneticileri ve meclis üyeleri, görevden ayrıldıktan sonra 2-3 yıl boyunca belediye ile iş yapan müteahhit ve tedarikçi firmalarda yönetici veya danışman olarak çalışamaz.

Bu reformlar, belediye gücünün özel bir menfaat düzenine dönüşmesini engellemek için hukuki, idari ve teknolojik garantiler sağlar.