Kartal'da Dijital Dönüşüm: Vatandaş Neden Hâlâ Kapı Kapı Dolaşıyor?

Kartal'da oturuyorum. Bir binam var. Şu sorulara cevap arıyorum:

Bu binanın ruhsatı ne zaman başladı, ne zaman bitti? Kaçak durumu var mı? İskanı var mı? Kat mülkiyeti var mı, yoksa kat irtifakında mı takılı kaldı? İmar durumu nedir? Bulunduğum sokağın rayiç değeri ne?

Bu soruların her biri için ayrı birime gitmem, ayrı evrak vermem, ayrı sıra beklemem gerekiyor. Kimi zaman belediye, kimi zaman tapu, kimi zaman e-Devlet… Ama tamamına tek ekrandan, koordinatlı şekilde ulaşmak mümkün değil.

Neden?

Dört Büyük Engel

Bugün Kartal'da bir vatandaş olarak karşıma çıkan tablo şu:

Birincisi: Bilgi parçalı. Ruhsat bilgisi belediyede, tapu bilgisi başka yerde, iskan durumu başka bir masada. Aynı binayı sorgulamak için üç farklı kurumun kapısını çalıyorum.

İkincisi: Dijital sistemler var ama birbirine bağlı değil. Bazı belediyeler e-Devlet üzerinden ada parsel yazıp sorgulama imkanı sunarken, Kartal'da bu hizmetin tam anlamıyla çalıştığını söylemek zor.

Üçüncüsü: Süreçler şeffaf değil. Kentsel dönüşüm dosyam hangi aşamada? Belediye binasına gitmeden, kapı kapı dolaşmadan öğrenemiyorum. SMS bilgilendirme yok. Dijital takip paneli yok.

Dördüncüsü: Kağıt hâlâ hüküm sürüyor. Mimar projesini çantada taşıyor, müteahhit evrak peşinde koşuyor, vatandaş fotokopi kuyruğunda bekliyor. 2026 yılındayız. Dosya taşımak tarih olmalıydı.

Çözüm Bu Kadar Zor Değil

Tek bir dijital platform yeterli.

Vatandaş giriyor, ada ve parseli yazıyor. Karşısına geliyor:

Ruhsat başlangıç ve bitiş tarihi

Kaçak durumu (varsa)

İskan varlığı

Kat mülkiyeti / kat irtifakı bilgisi

İmar durumu (TAKS, KAKS, yükseklik)

Sokağın güncel rayiç bedeli

Yapı denetim raporları

Kentsel dönüşüm süreci (eğer varsa) hangi aşamada

Hepsi tek ekranda. Koordinatlı. Harita tabanlı.

Bu hayal değil. Dünyada örnekleri var. Türkiye'de bazı belediyeler bunun adımlarını atmaya başladı. Peki Kartal neden geride kalıyor?

Bilgi Paylaşılmazsa Güven Oluşmaz

Biliyoruz ki imar bilgisi, rayiç bilgisi, dönüşüm bilgisi… Bunlar "rantın" konusu. Erken öğrenen kazanır düzeni yıllardır bu şehirde işliyor. Emlakçı bilgi saklıyor, aracı kazanıyor, vatandaş son öğreniyor.

Ama şeffaflık bu düzeni bozar. Ve bozulması gerekiyor.

Çünkü şeffaflık olmadan güven olmaz. Güven olmadan kentsel dönüşüm olmaz. Vatandaş, "Süreci göremiyorum, bilgiye ulaşamıyorum" dediği sürece imza atmaz. Belediye de "Malikler anlaşmıyor" diye sürecin yavaşlığını açıklar. Oysa asıl mesele, vatandaşı sürecin dışında bırakan sistemin kendisidir.

Kartal'ın Yapması Gerekenler

Kartal Belediyesi'nin bir an önce hayata geçirmesi gerekenler net:

Dijital İmar ve Yapı Bilgi Sistemi: Ada parsel bazlı, koordinatlı, tüm yapı bilgilerini tek ekranda gösteren bir platform.

Açık Rayiç Bedel Haritası: Sokak sokak, mahalle mahalle güncel rayiç değerler. Vatandaş belediyeye gitmeden sorgulasın, online ödesin, belgeyi anında indirsin.

Kentsel Dönüşüm Takip Paneli: Vatandaş dosyasının hangi aşamada olduğunu e-Devlet benzeri bir sistemle anlık izlesin. SMS bilgilendirme ile "Süreciniz şu aşamaya geldi" bildirimi alsın.

Dijital Ruhsat ve Proje Onay Sistemi: Mimar projeyi sisteme yüklesin, belediye otomatik imar kontrolü yapsın, eksikleri sistem bildirsin. Kağıt dosya taşıma devri kapansın.

Tapu ve Belediye Entegrasyonu: Proje - ruhsat - iskan - kat mülkiyeti zinciri kopmasın. Blok zincir altyapısıyla belgeler güvence altına alınsın.

Sonuç: Şeffaflık Şehri Büyütür

Belediye dediğin kurum artık sadece ruhsat basan masa olmamalı. Belediye, şehrin beyni olmalı. Dijital olmazsa o beyin çalışmaz.

Bugün bir vatandaş olarak sormak istiyorum:

Neden kendi binamın bilgisine ulaşmak için hâlâ belediye koridorlarında saatler harcıyorum?
Neden rayiç bedel çıktısı almak için mesai saatine bağlıyım?
Neden kentsel dönüşüm dosyamın nerede olduğunu kimse bana söylemiyor?

Bu soruların cevabı basit: Sistem henüz vatandaşı merkeze almadı.

Ama değişebilir. Kartal değişebilir. Dijital dönüşümü başlatan, şeffaflığı ilke edinen, vatandaşı sürecin ortağı yapan bir belediye anlayışıyla…

Kartal, İstanbul'un en akıllı ilçesi olabilir.

Yeter ki istenilsin.